De mooie kleuren van Jerusalem

Dat de impact van kleur groot kan zijn, werd weer eens duidelijk bij de opknapbeurt van de Nijmeegse woonwijk Jerusalem. Aan de hand van een afgewogen kleurplan kreeg de grauwe, naoorlogse woonwijk een bijzondere uitstraling met een aantrekkelijker woonklimaat. Marijke van Loon tekende voor het kleurenplan. Onderhoudsbedrijf Hagemans nam als hoofdaannemer de uitvoering van de renovatie voor zijn rekening.

Het verschil is groot. Was eind 2001 de woonwijk Jerusalem in Nijmegen Zuid-Oost nog een grijs en grauw geheel, eind 2002 is de metamorfose compleet: De acht woonblokken zijn geschilderd in vier zachte kleuren. Het geheel straalt harmonie uit. "Nu het werk gereed is, wordt er in de kroegjes aan de Waalhaven geproken over de mooie kleuren in de wijk Jerusalem," zegt Cees Groenen, projectleider van de Nijmeegse woningcorporatie Talis Woondiensten.

De woonwijk was de eerste uitbreidingswijk van Nijmegen. Het was een wijk zoals er in het begin van de jaren vijftig - kort na de Tweede Wereldoorlog - zoveel uit de grond werden gestampt. Als antwoord op de toen heersende woningnood werden in Nederland talloze wijken met zogenaamde 'airy woningení gebouwd; relatief goedkope woningen, voorzien van stalen ramen en met gevels van prefab gewassen grint/beton platen. Dit type huizen is te vergelijken met de Oost-Duitse woningbouw van vóór en kort na de Tweede Wereldoorlog, in de stijl van de Duitse architect Bruno Taut.

Het grijze en grauwe aanzien van de woningen in de wijk Jerusalem werd nog versterkt door de vervuiling van de gevelbeplating. De zwarte aanslag door zure regen en de mosaangroei waren de grootste boosdoeners van deze vervuiling. Begin 2001 besloot Talis om de buitenschil van acht woonblokken (flats) in de wijk Jerusalem, in totaal 222 woningen, op te knappen.

Kleurenplan
"Al in 1999 zijn we begonnen met een onderzoek naar de mogelijkheden om de woningen in de wijk Jerusalem meer uitstraling te geven," zegt Groenen. "Naast wat bouwkundige ingrepen stond het schilderwerk daarbij centraal. We wilden vooral meer kleur in de wijk brengen.î

Talis vroeg bureau Van Loon Kleuradvies om een kleurenplan te maken. "We hadden al goede ervaringen met kleuradviseur Marijke van Loon. En ook nu waren we weer enthousiast." Van Loon was bijzonder gelukkig met de opdracht van de woningcorporatie. "Voor het maken van kleurplannen moeten deskundigen worden ingeschakeld. Kleuradvisering is nu eenmaal een apart vak. In de praktijk wordt het echter nog te vaak aan mensen overgelaten die op dit gebied onvoldoende gekwalificeerd zijn, waardoor er veel fouten worden gemaaktî, aldus Van Loon.

Bij het opstellen van kleurplannen gaat de kleuradviseur uit van een aantal speerpunten: respect voor de mensen, het optimaliseren van hun welbevinden, het mooi houden van de kleuren en harmonie. ìVooral harmonie, mensen voelen zich daarbij prettig.'

Voor het bepalen van de kleurcombinaties voor de wijk Jerusalem heeft Van Loon de ideeën van architect Taut laten meespelen. Net als hij gebruikte Van Loon de kleurenwaaier van Keim. 'Onder andere door de mooie licht/donker contrasten van deze waaier.' Omdat het totale complex in het straatbeeld zichtbaar is, koos Van Loon voor de acht woonblokken voor vier kleurstellingen: geel, blauw, groen en roze. 'Harmonie was het uitgangspunt. Harmonie voor elk woonblok en harmonie in zijn totaliteit. Kleuren die in de kleurencirkel te dicht bij elkaar liggen, zijn in deze massaliteit te dominant en zijn niet in verhouding met de omgeving.'

Elke gekozen kleurstelling is in twee nuances toegepast. Van Loon: 'De kleurcombinatie per flat is complementair met daarbij een accentkleur voor de dakrand en de trap voor de entree. De impact van de accentkleur is dat dit het statisch complementair contrast doorbreekt en het totale beeld spannender maakt.'

Hoofdaannemer
De bewoners zijn nauw betrokken geweest bij de opknapbeurt. Groenen: 'Wij hebben hen vooraf uitvoerig geïnformeerd over de aanpak. Ook werd daarbij het kleurplan voorgelegd, waarover men enthousiast was.'

Het Nijmeegse bedrijf Hagemans Vastgoedonderhoud had als hoofdaannemer de regie in handen voor de totale uitvoering. "Onze voorkeur gaat uit naar één verantwoordelijke voor het totale onderhoud. Belangrijk was ook dat dit grote werk in relatief korte tijd gerealiseerd moest worden. Dit om de overlast voor de bewoners zoveel mogelijk te beperken. Uit eerdere ervaringen wisten we dat Hagemans aan onze wensen kon voldoenî, aldus Groenen.

Opvallend is dat Talis Woondiensten er voor koos om het werk in de winter uit te voeren. Groenen: "De laatste jaren hebben wij al heel wat projecten gedurende het winterseizoen laten uitvoeren. Dat gaat tot volle tevredenheid. Op deze manier willen wij bijdragen aan het streven van de schildersbedrijfstak om ook 's winters normaal door te kunnen werken. 'René Luiten, één van de directeuren van Hagemans, onderstreept dat het resultaat van winterwerk niet aan kwaliteit onderdoet van zomerwerk. "Wij hebben al veel ervaring met doorwerkprojecten. Het gaat bijzonder goed, zeker met de beschikbare hulpmiddelen zoals afscherming, ventilatie- en verwarmingsapparatuur en doorwerkkleding.'

Samenwerking
Opdrachtgever en hoofdaannemer hebben de uitvoering van de renovatie gedegen aangepakt. Behalve de inzet van kleuradviseur Van Loon, werd verfgroothandel De Jonge Coatings te Wijchen ingeschakeld voor het technisch advies. Voor de uitvoering van het werk is gekozen voor materialen van Brink Molyn/Trimetal. Zowel Hans de Jonge van de verfgroothandel als Ben van der Aa van Brink Molyn/Trimetal zijn nauw betrokken geweest bij de uitvoering. Behalve aanspreekpunt, zorgde De Jonge ook voor de logistiek op de werkvloer. ìHierdoor waren alle materialen op tijd en in voldoende mate op het werk aanwezig en waren er nagenoeg geen restantenî, aldus De Jonge.

Daarnaast was Saba Dinxperlo in de arm genomen voor het herstellen van de kit afdichtingen. Het bedrijf Vogel uit Zwijndrecht werd ingeschakeld voor de betonreparaties en het behandelen van de betonnen trappen en balkonvloeren.

Begin 2002 werd begonnen met de totale renovatie van de buitenschil van de woningen in de wijk Jeruzalem. "Steeds werd een bepaald aantal woningen ingepakt en afgewerkt," zegt projectleider Nico Ulrich van Hagemans. "Op die manier hadden de bewoners zo weinig mogelijk overlast. Met zeventien medewerkers hebben we ongeveer acht maanden aan het project gewerkt. In het najaar konden we het werk naar volle tevredenheid opleveren."

Directeur Luiten benadrukt dat een strakke planning van het grootste belang was. ìEr werden op meerdere plaatsen gelijktijdig diverse werkzaamheden uitgevoerd door verschillende bedrijven. In verband met de continuïteit moesten de werkzaamheden nauwkeurig op elkaar worden afgestemd. We moesten ons ook houden aan de tijd die was gepland per woonflat. Achteraf kunnen we vaststellen dat de samenwerking met de verschillende bedrijven uitstekend is verlopen."

Hydrofoberen
Nadat Saba Kitmontage de oude kitten in de aansluitvoegen had verwijderd en de gevels met behulp van steamcleaning waren gereinigd, herstelde het bedrijf Vogel de betonschade. Op plaatsen waar mosgroei aanwezig was, werd voorgestreken met Paramoss van Brink Molyn/Trimetal. Dit waterige product bevat actieve stoffen die algen, mossen en schimmels vernietigen. Vervolgens werden de open voegen na voorbehandeling gedicht met de ééncomponentige elastische kit Construseal Plus op basis van gemodificeerde polymeren. De gevels werden in zijn geheel behandeld met het hydrofobeermiddel Auberac PH 12, een product op basis van oligomeersiloxaanbindmiddel. "We hebben hiervoor gekozen om te voorkomen dat vuil en kalkuitslag van achter de betonnen beplating van de gevels via de vele naden zich afzet op de voorzijde van de beplatingî, vertelt Van der Aa. "Andere voordelen van dit product zijn dat het gemakkelijk (vloeien) is aan te brengen en dat het een uitstekende ondergrond vormt voor het aan te brengen verfsysteem."

Schilderwerk
De betonnen gevelbeplating werd na behandeling met Auberac PH 12 voorzien van een laag Trimetal Fibra in een laagdikte van ongeveer 250 micrometer. Dit is een hoogvullend product met dralonvezels op basis van een acrylaatbindmiddel. Hiermee kunnen beschadigingen en onregelmatigheden in de gevelbeplating worden weggewerkt. De gevels werden afgewerkt met Trimetal Villa, een duurzame, schrobvaste buitenmuurverf op basis van acrylaatbindmiddel. Ulrich: "Aanvankelijk brachten we deze producten met rollers aan. Maar door de vele voegen tussen de beplating en vooral door de vezels in het product Trimetal Fibra was dit zeer tijdrovend. Nadat Hans de Jonge met een aangepast airless-apparaat kwam, ging het een stuk sneller en beter."

Voordat werd begonnen aan het schilderwerk aan de houten- en stalen gevelelementen sneed het montageteam van Saba de droge rubber beglazingsstrippen vlak weg. De houten gevelelementen werden na uitgebreide voorbehandeling bijgegrond en overgegrond met Sylotol Grondlak LV. Ze zijn afgeschilderd met Sylotol Regulé, een medium solid, oxidatief drogende, duurzame hoogglanzende lakverf op basis van alkydhars.

De vakmensen van Hagemans schilderden de kale delen van de stalen ramen en kozijnen na reinigen en ontroesten bij met de anti-corrosieve Steloxine Primer Thixo op basis van een oplosmiddelhoudende acrylaat. Vervolgens lakten ze voor met Steloxine Briljant, een anti-corrosieve hoogglanslak op basis van alkydhars. De metalen ramen en kozijnen werden afgeschilderd met Sylotol Silicon.

Na het aflakken van de glaskaders werden de glasaansluitingen driehoeks schuin tegen het glas afgekit met Saba Construseal. Tenslotte werden de traptreden en de balkonvloeren voorzien van twee lagen speciale vloercoating.

Naast de genoemde werkzaamheden werden door Hagemans nog verschillende andere activiteiten uitgevoerd. De balkonbeplating werd onder anderen vervangen door Trespa panelen en er werden nieuwe brievenbuskasten geplaatst.

Eisma's Schildersblad, nr. 19, 30 januari 2003

volgende
vorige
overzicht